Вовк О. Я.
ФАКТОРИ, ЩО АСОЦІЮЮТЬСЯ З РАКОМ ШИЙКИ МАТКИ. ДИЗАЙН ДОСЛІДЖЕННЯ ВИПАДОК-КОНТРОЛЬ
Показати/Завантажити PDF
Про автора:
Вовк О. Я.
Рубрика:
СОЦІАЛЬНА МЕДИЦИНА, ЕКОНОМІКА ТА ОРГАНІЗАЦІЯ ОХОРОНИ ЗДОРОВ'Я
Тип статті:
Наукова стаття
Анотація:
Одним з найпоширеніших захворювань, які негативно впливають на стан репродуктивного здоров’я, є рак шийки матки: у світі щороку виявляється понад 500 тис. нових випадків інвазивного РШМ, переважно серед жінок репродуктивного віку, а стандартизовані показники захворюваності у Європейському регіоні варіюють від 4,0 до 21,0 на 100 тис. населення із стійкою тенденцією до зростання. Мета полягає у визначенні факторів ризику, які асоціюються з раком шийки матки. Об’єкт і методи дослідження. Дослідження проводилося із загальною кількістю 195, з них 100 пацієнтів із встановленим діагнозом РШМ і 95 – здорових. Введення даних і статистичний аналіз проводилися за допомогою IBM SPSS версії 25.0. Зв’язок факторів ризику з раком шийки матки був перевірений з використанням критерію хі-квадрат із поправкою Йейта та відношення шансів. Проаналізовано фактори ризику, що значно підвищують ймовірність раку шийки матки. Р<0,05 вважався статистично значущим. Результати дослідження. Шанси виникнення РШМ збільшуються у жінок з: незадовільним фінансовим положенням (ВШ 2,1 (ДІ 1,163-3,722) (р=0,010)); відсутність дітей (ВШ 2,4 (ДІ 1,107-5,251) (р=0,018)); підвищений ІМТ (ВШ 2,19 (ДІ 1,2-3,9) (р=0,006)); недотримання харчового режиму (ВШ 2,503 (ДІ 1,347-4,652) (р=0,003)); невідвідування профілактичних оглядів (ВШ 2,674 (ДІ 1,499- 4,770) (р=0,001)); аборти в анамнезі (ВШ 5,380 (ДІ 2,828-10,234) (р<0,001)); запальні процеси жіночих статевих органів (ВШ 130,390 (ДІ 17,449-174,353) (р<0,001)); наявність РШМ у родичів (ВШ 80,074 (ДІ 10,737-97,154) (р<0,001)). Висновки. Виявлені фактори ризику, що асоціюються з РШМ: незадовільне фінансове положення, відсутність дітей, підвищений ІМТ; непритримання харчового режиму; невідвідування профілактичних оглядів; аборти, запальні процеси жіночих статевих органів в анамнезі, спадковість , які надають перевагу червоному м’ясу, зрідка вживають фрукти; молочні продукти; середземноморську дієту.
Теги:
Список цитованої літератури:
- Bray F, Ferlay J, Soerjomataram I, Siegel RL, Torre LA, Jemal A. Global cancer statistics 2018: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries [published correction appears in CA Cancer J Clin. 2020 Jul;70(4):313]. CA Cancer J Clin. 2018;68(6):394-424. DOI: 10.3322/caac.21492.
- Small W Jr, Bacon MA, Bajaj A, Chuang LT, Fisher BJ, Harkenrider MM, et al. Cervical cancer: A global health crisis. Cancer. 2017;123(13):2404-2412. DOI: 10.1002/cncr.30667.
- Cohen J, Opal SM, Powderly WG, eds. Infectious diseases. 3rd ed. London: Mosby; 2010 Chapter 156, Papillomaviruses; p. 1565-1569. Available from: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780323045797001568.
- Castellsagué X. Natural history and epidemiology of HPV infection and cervical cancer. Gynecol Oncol. 2008;110(3.2):S4-S7. DOI: 10.1016/j.ygyno. 2008.07.045.
- Bosch FX, de Sanjosé S. Chapter 1: Human papillomavirus and cervical cancer--burden and assessment of causality. J Natl Cancer Inst Monogr. 2003;31:3-13. DOI: 10.1093/oxfordjournals.jncimonographs.a003479.
- Castellsagué X, Muñoz N. Chapter 3: Cofactors in human papillomavirus carcinogenesis--role of parity, oral contraceptives, and tobacco smoking. J Natl Cancer Inst Monogr. 2003;31:20-28.
- Muñoz N, Franceschi S, Bosetti C, Moreno V, Herrero R, Smith JS, et al. Role of parity and human papillomavirus in cervical cancer: the IARC multicentric case-control study. Lancet. 2002;359(9312):1093-1101. DOI: 10.1016/ S0140-6736(02)08151-5.
- Luhn P, Walker J, Schiffman M, Zuna RE, Dunn ST, Gold MA, et al. The role of co-factors in the progression from human papillomavirus infection to cervical cancer. Gynecol Oncol. 2013;128(2):265-270. DOI: 10.1016/j.ygyno.2012.11.003.
- Kyrgiou M, Mitra A, Moscicki AB. Does the vaginal microbiota play a role in the development of cervical cancer? Transl Res. 2017;179:168- 182. DOI: 10.1016/j.trsl.2016.07.004.
- Tekalegn Y, Sahiledengle B, Woldeyohannes D, Atlaw D, Degno S, Desta F, et al. High parity is associated with increased risk of cervical cancer: Systematic review and meta-analysis of case-control studies. Womens Health (Lond). 2022;18:17455065221075904. DOI: 10.1177/17455065221075904.
- Kashyap N, Krishnan N, Kaur S, Ghai S. Risk Factors of Cervical Cancer: A Case-Control Study. Asia-Pacific Journal of Oncology Nursing. 2019;6(3):308-314. DOI: https://doi.org/10.4103/apjon.apjon_73_18.
- Chang HK, Myong JP, Byun SW, Lee SJ, Lee YS, Lee HN, et al. Factors associated with participation in cervical cancer screening among young Koreans: a nationwide cross-sectional study. BMJ Open. 2017;7(4):e013868. DOI: 10.1136/bmjopen-2016-013868.
- Zhdan VM, Holovanova IA, Vovk OY, Korosh MV. Relationship between cervical cancer and the level of preventive oncological examinations. Wiadomosci Lekarskie. 2021;74(6);1428-1432.
- Shields TS, Brinton LA, Burk RD, Wang SS, Weinstein SJ, Ziegler RG, et al. A case-control study of risk factors for invasive cervical cancer among US women exposed to oncogenic types of human papillomavirus. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2014;13:1574-1582.
- Tebeu PM, Major AL, Rapiti E, Petignat P, Bouchardy C, Sando Z, et al. The attitude and knowledge of cervical cancer by Cameroonian women; a clinical survey conducted in Maroua, the capital of Far North Province of Cameroon. Int J Gynecol Cancer. 2008;18(4):761-765. DOI: 10.1111/j.1525-1438.2007.01066.x.
- Poorolajal J, Jenabi E. The association between BMI and cervical cancer risk: a meta-analysis. Eur J Cancer Prev. 2016 May;25(3):232-8. DOI: 10.1097/CEJ.0000000000000164.
- Barchitta M, Maugeri A, Quattrocchi A, Agrifoglio O, Scalisi A, Agodi A. The Association of Dietary Patterns with High-Risk Human Papillomavirus Infection and Cervical Cancer: A Cross-Sectional Study in Italy. Nutrients. 2018;10(4):469. DOI: 10.3390/nu10040469.
- Nazari E, Hasanzadeh M, Rezvani R, Rejali M, Badpeyma M, Delaram Z, et al. Association of dietary intake and cervical cancer: a prevention strategy. Infect Agents Cancer. 2023:18:42. DOI: https://doi.org/10.1186/s13027-023-00517-8.
Публікація статті:
«Вісник проблем біології і медицини», 2023 Випуск 3, 170, 457-465 сторінки, код УДК 618.146-006.6:616-036.22-07